Medalierstwo Augusta II i Augusta III,
Heinrich Friedrich Werner, Medal nagrodowy z okazji 艣wi臋ta Orderu Or艂a Bia艂ego, 1749; Muzeum Narodowe w Krakowie

Drezno, stolica Saksonii, niezmiennie kojarzy si臋 ze wspania艂ymi zbiorami sztuki gromadzonymi przez elektor贸w saskich z dynastii Wettyn贸w. Bez w膮tpienia najbardziej zas艂u偶onymi dla wzbogacenia i uporz膮dkowania drezde艅skiej kolekcji byli dwaj w艂adcy polsko-sascy August II Mocny i jego syn August III. W udost臋pnionych w 1728 r. dla zwiedzaj膮cych muzeach znacz膮ce miejsce zajmowa艂a kolekcja monet i medali.

Medalierstwo Augusta II i Augusta III, Bernardo Belotto, Widok Drezna z prawego brzegu 艁aby
Bernardo Belotto, Widok Drezna z prawego brzegu 艁aby, 1748; Gem盲ldegalerie, Drezno (Wikipedia)

Drezno 鈥 europejska stolica kultury i sztuki

Wsp贸艂czesny kompleks muzealny sk艂adaj膮cy si臋 z pi臋tnastu muze贸w i instytucji, by艂 jednym z najstarszych tego typu w Europie i pierwszym udost臋pnionym publicznie. Gromadzenie zbior贸w zapocz膮tkowa艂 elektor August w 1560 r. tworz膮c tzw. Kunstkamer臋. Przechowywano tam rozmaite militaria, obrazy oraz przedmioty bardziej powi膮zane z nauk膮 i technik膮 ni偶 sztuk膮.

Zbiory drezde艅skie sw贸j rozkwit zawdzi臋cza艂y przede wszystkim elektorom saskim i kr贸lom Polski Augustowi II i Augustowi III. W obu krajach panowali w latach 1694鈥1763. Pierwszy z nich z pasj膮 kolekcjonowa艂 porcelan臋 i cenne przedmioty. Za艂o偶y艂 Gr眉nes Gew枚lbe (s艂ynny skarbiec 鈥瀂ielone Sklepienie鈥), Skulpturensammlung (Kolekcj臋 Rze藕by) i Kupferstich-Kabinett (Gabinet Grafiki i Rysunku). Jego syn August III znacznie rozbudowa艂 Gem盲ldegalerie (Galeri臋 Obraz贸w) i w po艂owie XVIII wieku przekszta艂ci艂 j膮 w jedn膮 z najwa偶niejszych galerii malarstwa w Europie.

Systematyczne zakupy obraz贸w rozpocz臋艂y si臋 z pocz膮tkiem XVIII w. Niew膮tpliwie ambicj膮 dw贸ch August贸w by艂o uczynienie z Drezna wzoru do na艣ladowania dla innych monarch贸w. Rozpocz臋to z wielkim rozmachem budow臋 Zwingeru, jednej z najwspanialszych barokowych rezydencji w Europie. W jej murach ulokowano nieprzebrane skarby, w tym m.in. zbiory porcelany, zar贸wno chi艅skiej, japo艅skiej jak i mi艣nie艅skiej, kt贸ra rozs艂awi艂a Saksoni臋. Eksponowano historyczne zbroje i bro艅 bia艂膮, przyrz膮dy matematyczne i astronomiczne. W oran偶erii hodowano egzotyczne ro艣liny z najdalszych zak膮tk贸w 艣wiata.

Kolekcja monet i medali

Saksonia, z kopalniami srebra, by艂a obszarem, gdzie pr臋偶nie rozwija艂o si臋 mennictwo i medalierstwo. Mi艂o艣nikiem tego drugiego by艂 ksi膮偶臋 Jerzy (1500-1539), na zlecenie kt贸rego wybijano liczne medale ozdobione jego podobizn膮 i herbem. Kolekcjonersk膮 pasj臋 kontynuowa艂 jego siostrzeniec, elektor August (1553 鈥 1558). Sprowadzi艂 na sw贸j dw贸j wybitnych medalier贸w. O wybicie medali zwraca艂 si臋 tak偶e do Antonia Abondia, cesarskiego medaliera w Pradze. Zbi贸r medali uzupe艂nia艂 o monety rzymskie i europejskie.

W po艂owie siedemnastego wieku zbi贸r drezde艅skiego gabinetu numizmatycznego zosta艂 zinwentaryzowany. Sk艂ada艂 si臋 z blisko trzystu dwudziestu monet i medali. W kolejnym stuleciu nast膮pi艂 wzrost zainteresowania medalierstwem w ca艂ej Europie. Opr贸cz Drezna znacz膮ce zbiory posiada艂y rezydencje w Kopenhadze, Pary偶u, Londynie, Rzymie, Sztokholmie i Wiedniu.

August II Mocny, po wst膮pienia na tron polski, powzi膮艂 zamiar utrwalenia na medalach najwa偶niejszych wydarze艅 swego panowania. Powstaj膮ce w ten spos贸b dzie艂a sztuki medalierskiej nie tylko przywo艂ywa艂y pami臋膰 o jego rz膮dach ale stanowi艂y tak偶e skutecznie narz臋dzie kr贸lewskiej propagandy. Bite w cennych kruszcach, projektowane przez znakomitych artyst贸w-medalier贸w, podkre艣la艂y splendor saskiego dworu. Stanowi艂y r贸wnie偶 cenny podarunek dla innych w艂adc贸w i znamienitych os贸b.

Produkcja medali przebiega艂a w kilku etapach. Na pocz膮tku nadworni malarze wykonywali rysunki ilustruj膮ce wa偶ne wydarzenia i opatrzone stosownymi napisami. Po uzyskaniu kr贸lewskiej aprobaty do dzie艂a przyst臋powali medalierzy, kt贸rych zadaniem by艂o wykonanie stempli. Na ko艅cu rusza艂a praca w mennicach w Dre藕nie i Lipsku gdzie wybijano zam贸wione medale. Egzemplarze ka偶dej serii trafia艂y do kr贸lewsko-elektorskich zbior贸w.

Medalierstwo Augusta II i Augusta III

Medalierstwo w czasach Augusta II Mocnego prze偶ywa艂o rozkwit. Pami膮tk膮 jego panowania jest blisko sto osiemdziesi膮t r贸偶nych medali. Przedstawiono na nich zar贸wno oficjalne uroczysto艣ci jak i wa偶ne wydarzenia w elektorskiej rodzinie. Ten zbi贸r powsta艂 dzi臋ki pracy dwudziestu medalier贸w, z kt贸rych cz臋艣膰 przygotowywa艂a tak偶e stemple mennicze. Przyk艂adem medalu Augusta Mocnego, powi膮zanego tematycznie z najwy偶szym polskim odznaczeniem by艂 鈥濵edal nagrodowy z okazji 艣wi臋ta Orderu Or艂a Bia艂ego鈥, wybijany tak偶e przez jego syna Augusta III. Utrwali艂 si臋  zwyczaj, 偶e obaj kr贸lowie – elektorzy w dniu swoich imienin organizowali 艣wi臋to Orderu Or艂a Bia艂ego. Z tej okazji odbywa艂y si臋 rozmaite festyny oraz turnieje strzeleckie. Nagrod膮 dla zwyci臋zc贸w by艂y z艂ote i srebrne medale wr臋czane przez w艂adc臋.

Medalierstwo Augusta II i Augusta III,
Heinrich Friedrich Werner, Medal nagrodowy z okazji 艣wi臋ta Orderu Or艂a Bia艂ego, 1749; Muzeum Narodowe w Krakowie

August III kontynuowa艂 kolekcjonerskie pasje numizmatyczne, cho膰 za jego czas贸w zam贸wienia na medale nie by艂y tak liczne jak za poprzednika. Wyj膮tkowy medal upami臋tni艂 koronacj臋 monarchy w katedrze wawelskiej w 1734 r. Medalier Heinrich Paul Groskurt przestawi艂 scen臋 w spos贸b realistyczny i zrezygnowa艂 z typowych dla tego typu pami膮tek alegorii. Co wi臋cej, wszyscy uczestnicy koronacji, opr贸cz kr贸la i dostojnik贸w ko艣cielnych nosz膮 polskie stroje narodowe. Koron臋 na g艂ow臋 monarchy w艂o偶y艂 biskup krakowski Jan Aleksander Lipski, w asy艣cie biskupa pozna艅skiego Stanis艂awa Hozjusza i sufragana pozna艅skiego Adama Grabowskiego. Z lewej, z lask膮 marsza艂kowsk膮 przedstawiony zosta艂 Pawe艂 Sanguszko, z prawej Jan Klemens Branicki z ber艂em na tacy.

Medalierstwo Augusta II i Augusta III, Heinrich Paul Groskurt, Medal koronacyjny Augusta III, 1734; Muzeum Narodowe w Krakowie
Heinrich Paul Groskurt, Medal koronacyjny Augusta III, 1734; Muzeum Narodowe w Krakowie

Zbiory drezde艅skiego gabinetu numizmatycznego elektorzy systematycznie uzupe艂niali o nowe nabytki. Kupowali zar贸wno pojedyncze egzemplarze, jak i ca艂e kolekcje. W rezultacie osiemnastowieczne Drezno sta艂o si臋 znanym o艣rodkiem handlu monetami. Wybuch wojny siedmioletniej mi臋dzy Prusami i Saksoni膮 w 1756 r. i wkroczenie wojsk Fryderyka II do Drezna spowodowa艂 konieczno艣膰 ewakuacji zbior贸w. Po zako艅czeniu pokoju wr贸ci艂y bezpiecznie do saskiej stolicy.

Przeczytaj r贸wnie偶:

Spo艣r贸d wielkich kr贸lewskich romans贸w bez w膮tpienia znacz膮ce miejsce zajmuje historia hrabiny Cosel. Wielka nami臋tno艣膰 i zazdro艣膰 dworu, wreszcie osamotnienie i trwaj膮cy kilka dziesi臋cioleci pobyt kr贸lewskiej faworyty w wi臋zieniu sta艂y si臋 kanw膮 dla pisarzy i re偶yser贸w. Zakochany August II Mocny kaza艂 wybi膰 numizmaty ozdobione motylem, w艣r贸d nich s艂ynny talar hrabiny Cosel. Artyku艂 na blogu

Za panowania Wettyn贸w mennice krajowe pozostawa艂y w zastoju. W rezultacie ci臋偶ar produkcji monet przeni贸s艂 si臋 do Drezna i Lipska. Ozdobieni koron膮 kr贸lewsk膮 elektorzy z upodobaniem podkre艣lali ten awans odpowiedni膮 tytulatur膮 na numizmatach, przede wszystkim saskich. Emitowali tak偶e polskie pieni膮dze, ale bez zgody sejmu. Ca艂y artyku艂

ZOSTAW ODPOWIED殴

Prosz臋 wpisa膰 sw贸j komentarz!
Prosz臋 poda膰 imi臋