22 października 1978 roku, podczas mszy świętej inaugurującej pontyfikat, nowo wybrany biskup Rzymu – Jan Paweł II – otrzymał Pierścień Rybaka. To nie tylko znak urzędu papieskiego, ale także duchowy symbol wierności Chrystusowi i Kościołowi. Niesie przesłanie pokory, misji ewangelizacyjnej oraz pasterskiej odpowiedzialności, jaka spoczywa na następcy św. Piotra.
Sygnet papieski Jana Pawła II – Pierścień Rybaka (łac. Annulus Piscatoris)
Sygnet papieski, zwany także Pierścieniem Rybaka (łac. Annulus Piscatoris), to jedno z najważniejszych insygniów papieskich. Złoty pierścień, używany od czasów papieża Klemensa IV w XIII wieku, służył jako osobista pieczęć do korespondencji prywatnej oraz mniej formalnych dokumentów, takich jak brewe. Współcześnie listy i dokumenty papieskie są poświadczane podpisem oraz oficjalną pieczęcią Watykanu.
Co więcej, każdy pierścień papieski jest unikalny i spersonalizowany – po zakończeniu pontyfikatu zostaje uroczyście przełamany przez kardynała kamerlinga, co symbolicznie kończy urząd papieski. Na jego oku zawsze widnieje wizerunek św. Piotra zarzucającego sieci. Otoczony grawerem z imieniem papieża oraz tytułem PONT. MAX. (Pontifex Maximus), oznaczającym „najwyższy kapłan”.
Aż do pontyfikatu Benedykta XVI papieże otrzymywali Pierścień Rybaka z rąk dziekana Kolegium Kardynalskiego podczas uroczystej Mszy Świętej inaugurującej pontyfikat. Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi przez Benedykta XVI, obecnie pierścień przekazywany jest jeszcze przed rozpoczęciem liturgii. Oryginał przechowywany jest przez Mistrza Komnaty Papieskiej, natomiast jego duplikat znajduje się w Sekretariacie Stanu.
Zniszczenie pierścienia Jana Pawła II
Pierścień Jana Pawła II, zgodnie z tradycją, zniszczono po jego śmierci. Dokonał tego – prawdopodobnie 14 kwietnia 2005 roku – kard. Eduardo Martínez Somalo, ówczesny kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego. Wraz z pierścieniem przełamano również ołowianą pieczęć papieską. Akt ten nie tylko symbolicznie zakończył pontyfikat. Uniemożliwił także ewentualne fałszowanie papieskich dokumentów.
Pierścień papieża Jana Pawła II
Repliki sygnetu papieskiego dostępne w Skarbnicy Narodowej są wiernym odwzorowaniem Pierścienia papieskiego Jana Pawła II.
Pierścień papieża Jana Pawła II – srebrna replika uszlachetniona czystym złotem – powstał z okazji 20. rocznicy jego śmierci. Jest to hołd dla 27 lat jego pontyfikatu. Wewnętrzną stronę sygnetu zdobi grawer „Totus Tuus” – dewiza, którą św. Jan Paweł II obrał jako duchowe motto swojej posługi. Replika została wykonana ze srebra próby 925 i pokryta złotem próby 999/1000, co czyni ją wyjątkową pamiątką o głębokim symbolicznym znaczeniu.
Bez wątpienia ciekawą alternatywą jest replika Pierścienia Rybaka platerowana złotem i wykonana z mosiądzu. Przygotowana z okazji 105. rocznicy urodzin Karola Wojtyły – papieża, który zmienił oblicze współczesnego Kościoła. Replika ta, podobnie jak wersja srebrna, została opatrzona dewizą „Totus Tuus”, a dzięki pozłacaniu złotem najwyższej próby (999/1000) zyskała wyjątkowy blask i szlachetny charakter.
W ofercie Skarbnicy Narodowej dostępne są również inne numizmaty, które upamiętniają Papieża Polaka – między innymi pamiątkowe medale dedykowane Ojcu Świętemu oraz kolekcja „Jan Paweł II – droga do świętości”.
Reasumując, Pierścień Rybaka to nie tylko insygnium władzy papieskiej, ale przede wszystkim znak duchowego przewodnictwa i odpowiedzialności za wspólnotę Kościoła. Łączy w sobie pokorę, misję i ciągłość tradycji, przypominając o wyjątkowej roli następcy św. Piotra.
Najczęściej zadawane pytania o odpowiedzi na temat Pierścienia Rybaka
Co symbolizuje Pierścień Rybaka?
Pierścień Rybaka symbolizuje duchową władzę i odpowiedzialność papieża jako następcy św. Piotra – rybaka powołanego przez Chrystusa do przewodzenia Kościołowi, ponieważ przez wieki papieże używali go jako osobistej pieczęci, nosząc na dłoni jako znak misji pasterskiej, pokory i jedności z Ludem Bożym.
Dlaczego niszczy się Pierścień Rybaka?
Pierścień Rybaka niszczy się po śmierci papieża, ponieważ gest ten symbolizuje zakończenie jego pontyfikatu. Zniszczenie pierścienia – najczęściej przez jego przełamanie – zapobiega także możliwości fałszowania dokumentów, które w przeszłości były nim sygnowane. Ma ono zarówno znaczenie liturgiczne, jak i praktyczne w tradycji Kościoła.
Co się stanie z Pierścieniem Rybaka po śmierci Papieża?
Po śmierci papieża Pierścień Rybaka zostaje uroczyście zniszczony przez kardynała kamerlinga, zazwyczaj poprzez jego przełamanie. Ten symboliczny gest oznacza oficjalne zakończenie pontyfikatu oraz zapobiega dalszemu używaniu pierścienia jako pieczęci papieskiej. Zniszczeniu podlega również ołowiana pieczęć, co zabezpiecza autentyczność przyszłych dokumentów.
Kto nosi Pierścień Rybaka?
Pierścień Rybaka nosi papież – Biskup Rzymu i następca św. Piotra – jako znak swojej duchowej władzy i jedności z Kościołem powszechnym. Jest to jedno z najważniejszych insygniów papieskich, ponieważ symbolizuje misję pasterską, odpowiedzialność za wspólnotę wierzących oraz ciągłość apostolskiej tradycji. Pierścień ten towarzyszy papieżowi od początku jego pontyfikatu aż do śmierci.
