Kolekcja Skarbnicy Narodowej „Polacy w II Wojnie Światowej” to hołd dla żołnierzy i cywili, którzy odegrali ważną rolę w oporze przeciwko niemieckim i sowieckim najeźdźcom i przyczynili się do zwycięskiego zakończenia wojny.
Wszystkie medale w tej kolekcji zostały zaprojektowane przez znanych i cenionych projektantów medali oraz monet. Andrzej Nowakowski i Roussana Alex-Nowakowska stworzyli niezwykłe emisje, które precyzyjnie przedstawiają wizerunki upamiętnionych osób. Kolekcja stanowi nie tylko cenną pamiątkę, lecz także ważny element zbiorów dla każdego pasjonata historii i kolekcjonera.
Medale są platerowane czystym złotem próby 999/1000, a ich średnica to 40 mm. Kolekcjonerzy otrzymują wraz z nimi liczne akcesoria, w tym Certyfikaty Autentyczności, pudełko do bezpiecznego przechowywania numizmatów, teczkę na dokumenty oraz karty historyczne z reprodukcjami dokumentów ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Na zakończenie serii dołączane jest Świadectwo Własności z indywidualnym numerem zbioru.
Katyń – medal kolekcjonerski upamiętniający ofiary zbrodni katyńskiej
Kolekcję otwiera emisja „Katyń”, upamiętniająca jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w historii Polski. Medal ten przypomina o zbrodni z wiosny 1940 roku, kiedy to na mocy decyzji Stalina i radzieckiego Biura Politycznego, funkcjonariusze NKWD zamordowali blisko 22 tysiące polskich obywateli.
Ofiary, zabijano strzałem w tył głowy, a ciała wrzucano potajemnie do dołów śmierci. Byli to przedstawiciele polskiej elity II RP, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji oraz innych formacji mundurowych z obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W większości byli to rezerwiści powołani do służby w sierpniu 1939 r. reprezentujący takie zawody jak: urzędnicy państwowi, nauczyciele, lekarze, prawnicy, inżynierowie, przedsiębiorcy. Ta zaplanowana zagłada polskiej inteligencji miała ułatwić narzucenie komunistycznej ideologii i uniemożliwić odrodzenie niepodległego państwa polskiego.
Prawda o Katyniu była przez 50 lat zatajana i fałszowana przez władze ZSRR i PRL, a oficjalne przyznanie się do winy przez stronę rosyjską nastąpiło dopiero w 1990 roku. Jedną z symbolicznych postaci upamiętnionych w kontekście tej zbrodni jest generał Mieczysław Smorawiński, jeden z nielicznych zidentyfikowanych w mogile katyńskiej generałów, zamordowany wiosną 1940 roku.
Najważniejsze bitwy i wydarzenia w kolekcji
Medale kolekcjonerskie z serii „Polacy w II Wojnie Światowej” dokumentują szeroki szlak bojowy polskich żołnierzy na różnych frontach. Wśród upamiętnionych wydarzeń znajdują się m.in.:
Bitwa o Anglię (1940)
Bitwa o Anglię, toczona od 8 sierpnia do 31 października 1940 roku, była jednym z kluczowych starć powietrznych II wojny światowej, w którym niemiecka Luftwaffe zmierzyła się z brytyjskim RAF-em o panowanie w powietrzu – warunek niezbędny do planowanej inwazji na Wyspy Brytyjskie. Niemiecka strategia zakładała całkowite zniszczenie lotnictwa przeciwnika poprzez eliminację samolotów, bombardowanie infrastruktury lotniczej oraz intensywne naloty na ośrodki przemysłowe i cywilne.
W obronie brytyjskiego nieba szczególnie wyróżniły się polskie jednostki, a zwłaszcza legendarny Dywizjon 303 im. Tadeusza Kościuszki, utworzony przez majora Zdzisława Krasnodębskiego. Mimo że polscy piloci latali na starszych samolotach Hawker Hurricane, szybko zyskali opinię jednej z najskuteczniejszych formacji RAF-u, zgłaszając łącznie 126 pewnych zestrzeleń.
Bitwa pod Lenino (1943)
Bitwa pod Lenino, stoczona w dniach 12–13 października 1943 roku, stanowiła krwawy chrzest bojowy 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, sformowanej w Sielcach nad Oką z Polaków pozostających w ZSRR po ewakuacji armii gen. Andersa. Powstanie tej jednostki, dowodzonej przez gen. Zygmunta Berlinga, było bezpośrednią konsekwencją załamania stosunków polsko-radzieckich w 1943 roku, pogłębionego przez sprawę katyńską.
Mimo ogromnych strat osobowych poniesionych w trakcie walk, starcie pod Lenino stało się zarówno militarnym, jak i politycznym fundamentem dla dalszego rozwoju polskich sił zbrojnych na Wschodzie, prowadząc do utworzenia I Armii Polskiej. Udział w tej bitwie zapoczątkował długi szlak bojowy, który zakończył się zdobyciem Berlina. W szerszej perspektywie bitwa pod Lenino pozostaje symbolem skomplikowanych losów tysięcy Polaków, którzy mimo trudnej sytuacji politycznej podjęli walkę z hitlerowskimi Niemcami u boku armii formowanej na terytorium ZSRR.
Zdobycie Monte Cassino (1944)
Bitwa o Monte Cassino była jednym z kluczowych epizodów walk na froncie włoskim i stanowiła istotny element niemieckiej linii Gustawa, która przez wiele miesięcy skutecznie blokowała aliantom drogę na Rzym. Po nieudanych próbach przełamania obrony podejmowanych przez inne jednostki, zadanie to powierzono II Korpusowi Polskiemu dowodzonemu przez gen. Władysława Andersa.
Decydujące natarcie, prowadzone w ramach operacji „Honker”, rozpoczęło się 11 maja 1944 roku i po kilku dniach ciężkich walk doprowadziło do przełomu. Rankiem 18 maja patrol 12. Pułku Ułanów Podolskich zajął ruiny klasztoru i zatknął na nich polską flagę, co stało się symbolicznym momentem zwycięstwa. Sukces ten, okupiony dużymi stratami osobowymi, zmusił Niemców do odwrotu i otworzył aliantom drogę do dalszej ofensywy w głąb Włoch. Polacy pokazali swoją determinację i wkład w walkę z III Rzeszą. Zdobycie Monte Cassino stało się jednym z najważniejszych mitów polskiej historii wojennej.
Powstanie Warszawskie (1944)
Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00 z inicjatywy dowództwa Armii Krajowej, a jego głównym celem było wyzwolenie stolicy spod okupacji niemieckiej oraz wystąpienie w roli gospodarza przed wkraczającą Armią Czerwoną. Od pierwszych dni walk powstańcy musieli mierzyć się z ogromną dysproporcją sił – spośród około 36,5 tysiąca żołnierzy jedynie co dziesiąty dysponował bronią, podczas gdy Niemcy posiadali znacznie lepiej wyposażone oddziały wspierane przez czołgi i lotnictwo.
Mimo tych warunków opór trwał 63 dni i stał się jednym z najbardziej dramatycznych symboli walki o niepodległość. W obliczu wyczerpania zapasów amunicji, żywności oraz braku wsparcia ze strony Armii Czerwonej, która zatrzymała się na linii Wisły, gen. Tadeusz Bór-Komorowski podjął decyzję o kapitulacji, która nastąpiła 2 października 1944 roku. Bilans powstania był tragiczny – zginęło około 10 tysięcy żołnierzy i od 120 do 200 tysięcy cywilów, a po zakończeniu walk Niemcy przystąpili do systematycznego niszczenia miasta. Do dziś wydarzenia te pozostają przedmiotem sporów historycznych, będąc jednocześnie symbolem bohaterstwa i świadectwem ogromnych strat ludzkich oraz materialnych.
Kolekcja oferowana przez Skarbnicę Narodową upamiętnia również inne ważne wydarzenia, takie jak chociażby bitwa o Atlantyk, obrona Tobruku czy bitwa o Narwik, tworząc kompleksowy obraz polskiego wysiłku zbrojnego w latach 1939–1945. Zapraszamy do zapoznania się z tą wyjątkową kolekcją, która upamiętnia polskich bohaterów w szlachetnym kruszcu.
Podsumowując, kolekcja „Polacy w II Wojnie Światowej” to starannie opracowany hołd dla bohaterów, który łączy wartość historyczną z kunsztem medalierskim i dbałością o detale kolekcjonerskie. Poprzez kolejne emisje ukazuje najważniejsze wydarzenia i postaci, tworząc spójną narrację o polskim wysiłku zbrojnym i trudnych doświadczeniach czasu wojny. To nie tylko zbiór medali, lecz także materialne świadectwo pamięci, które pozwala zachować historię w trwałej i szlachetnej formie.